سپتیک تانک یک سیستم پیش تصفیه فاضلاب است که به علت سادگی و کارایی آن بطور گسترده‌ای مورد استفاده قرار گرفته است. مکانیزم عملکرد سپتیک تانک و سادگی آن به‌گونه‌ای است که می‌توان آن را برای پروژه‌های مختلفی بکار برد. مهمترین موارد کاربرد سپتیک تانک ها عبارتند از:
1- پیش تصفیه و تصفیه مقدماتی فاضلاب بهداشتی واحدهای مسکونی، مجتمع های تجاری و اداری، ویلاهای تفریحی و مسکونی، هتل ها و رستوران ها به دلیل قوانین شهرداری و سازمان حفاظت محیط زیست
2- حذف ذرات قابل ته نشینی، چربی و روغن های موجود در فاضلاب رستوران ها و سالن های غذا خوری جهت جلوگیری از پر شدن سریع چاه جذبی و گرفتگی لوله ها به سبب تجمع چربی و ذرات درشت قابل ته نشین
3- متعادل سازی و پمپاژ فاضلاب در سیستم‌های تصفیه فاضلاب
| جدول ۱: کاربرد سپتیک تانک |
| محل استفاده |
هدف از کاربرد |
| ۱- مجتمع‌های مسکونی
۲- ویلاهای مسکونی و تفریحی
۳- ساختمان‌های اداری
۴- کارگاه‌های ساختمانی و عمرانی
۵- مجتمع‌های تجاری و مراکز خرید
۶- رستوران‌ها و تهیه غذا
۷- هتل‌ها، مهمانسراها و مراکز اقامتی |
۱- پیش تصفیه فاضلاب و کاهش بار آلودگی
۲- جلوگیری از پرشدن چاه جذبی |
| ۱- پکیج‌های تصفیه فاضلاب |
۱- پیش تصفیه، متعادل سازی و پمپاژ فاضلاب |
پیش تصفیه فاضلاب
وقوع برخی
فرآیندهای فیزیکی و بیولوژیکی در سپتیک تانک باعث می‌شود که بخشی از آلودگی فاضلاب حذف شده و اصطلاحا پیش تصفیه صورت گیرد. در یک عملیات پیش تصفیه اگرچه فاضلاب بصورت کامل مورد تصفیه قرار نمی‌گیرد اما با حذف بخشی از آلاینده‌ها بارآلودگی کاهش می‌یابد. از این رو سپتیک تانک نیز یک روش جهت پیش تصفیه فاضلاب است که قادر به حذف بخشی از بار آلودگی فاضلاب می‌باشد.
راندمان تصفیه سپتیک تانک به عوامل مختلفی از جمله
ظرفیت سپتیک تانک، حجم فاضلاب ورودی، دمای فاضلاب و نوسانات دبی ورودی بستگی دارد. معمولاً سپتیک تانک 35-30 درصد BOD5 فاضلاب ورودی را حذف می‌نماید. همچنین سپتیک تانک می‌تواند 90-80 درصد مواد قابل ته‌نشینی و تا 75 درصد روغن و چربی ورودی را حذف کند.
بیشترین دلیل کاربرد سپتیک تانک، پیش تصفیه فاضلاب در مجتمع‌های مسکونی، ساختمان‌های اداری، مجتمع‌های تجاری، هتل‌ها و مراکز اقامتی است. هم اکنون قوانین زیست محیطی باعث شده که در این مراکز انجام پیش تصفیه ضروری باشد که سپتیک تانک به راحتی می‌تواند الزامات لازم را در پیش تصفیه فاضلاب فراهم نماید.
جلوگیری از پرشدن چاه جذبی
هم اکنون در بسیاری از مراکزی که فاقد سیستم جمع آوری فاضلاب است، فاضلاب‌های بهداشتی به چاه جذبی تخلیه می‌شود. فاضلاب‌های بهداشتی بطور معمول حاوی مقادیر بسیار زیادی از مواد معلق است که این ذرات می‌توانند منافذ خاک را مسدود نموده و قدرت جذب چاه را کاهش دهند. همچنین ذرات روغن و چربی نیز می‌توانند به جداره چاه چسبیده و یک لایه با نفوذپذیری کم ایجاد نمایند که در نتیجه آن جذب چاه بطور قابل ملاحظه‌ای کاهش می‌یابد.
این مسئله منجر به پرشدن سریع چاه جذبی شده و هزینه‌های دفع فاضلاب را افزایش می‌دهد. حتی در برخی مواقع تخلیه چاه نیز کمک چندانی به بهبود جذب چاه نمی‌کند چرا که ذرات چربی و لجن باعث مسدود شدن منافذ چاه شده و این ذرات در زمان تخلیه چاه از منافذ خارج نمی‌شوند.
در چنین مواردی استفاده از یک سپتیک تانک می‌تواند کمک بسیار مؤثری در جلوگیری از سریع چاه جذبی داشته باشد. سپتیک تانک با حذف بخش عمده‌ای از ذرات معلق و روغن و چربی، از ورود آنها به چاه جلوگیری کرده و مانع از گرفتگی منافذ آن می‌شود. اگر ظرفیت فاضلاب نسبتاٌ کم باشد استفاده از یک
سپتیک تانک پلی اتیلنی بسیار مؤثر و به صرفه خواهد بود.
متعادل سازی و پمپاژ فاضلاب
پکیج‌های تصفیه فاضلاب سیستم‌هایی هستند که می‌تواند فاضلاب را بطور کامل و مطابق با استانداردهای سازمان حفاظت محیط زیست تصفیه نمایند. در این سیستم‌ها لازم است که فاضلاب با شدت نسبتاً یکنواختی وارد پکیج تصفیه شود. این درحالی است که بطور طبیعی شدت فاضلاب در ساعات مختلف متفاوت است. از این رو لازم است که با استفاده از یک مخزن، نوسانات شدت فاضلاب ورودی به حداقل برسد. در چنین شرایطی یک سپتیک تانک می‌تواند کارایی بسیار خوبی در این زمینه داشته باشد چرا که هم با انجام پیش تصفیه فاضلاب، بار آلودگی وارد به پکیج را کم می‌کند و هم مخزن دوم آن می‌توان با ذخیره فاضلاب در ساعات مختلف نوسانات ورودی را متعادل نماید. همچنین در این مخزن می‌توان با نصب یک پمپ مستغرق، فاضلاب را از تراز زیرزمین به پکیج تصفیه پمپاژ نمود.
سؤالات متداول
1- آیا می‌توان از خروجی سپتیک تانک برای آبیاری استفاده کرد؟
درصد تصفیه در سپتیک تانک تنها در حد یک سیستم پیش تصفیه فاضلاب است و بنابراین سپتیک تانک نمی‌تواند کیفیت پساب خروجی به اندازه‌ای برساند، که بتوان از آن برای آبیاری استفاده کرد. متاسفانه برخی از فروشندگان سپتیک تانک برای فروش بیشتر محصول خود ادعا می‌کنند که با خرید سپتیک تانک بزرگتر می‌توان فاضلاب را بطور کامل تصفیه نمود که این ادعا کاملاً غلط است.
2- آیا از سپتیک تانک می‌توان برای ذخیره فاضلاب و تخلیه آن با تانکر استفاده کرد؟
اگر هدف تنها ذخیره فاضلاب و سپس تخلیه آن با تانکر باشد، در واقع دیگر نیازی به انجام پیش تصفیه و حذف برخی از آلاینده‌ها وجود ندارد. در این حالت بهتر است دیوار داخلی سپتیک تانک حذف شده تا بتوان لجن و فاضلاب را به همراه هم با تانکر تخلیه نمود.
