کارخانجات


سرانه تولید فاضلاب بهداشتی-انسانی در کارخانجات ایران

ردیف منشاء تولید فاضلاب واحد

محدوده

مقدار

شغل ساعت کار استحمام

لیتر در روز

1 کارگر 8 ساعت ندارد نفر 40-75 60
2 کارگر 8 ساعت دارد نفر 80-140 120
3 کارگر 12 ساعت ندارد نفر 60-90 80
4 کارگر 12 ساعت دارد نفر 100-160 140
5 کارمند 8 ساعت ندارد نفر 30-60 50
6 کارمند 12 ساعت ندارد نفر 50-70 60

 

آنالیز نمونه وار کیفیت فاضلاب های بهداشتی

ردیف پارامتر واحد
محدوده

مقدار معمول
بهداشتی

1 pH - ∼7 7
2 COD mg/lit 320-720 450
3 BOD5 mg/lit 120-380 300
4 TSS mg/lit 120-360 280
5 TN mg/lit 20-85 40
6 TP mg/lit 4-8 6
7 TDS mg/lit 250-800 500
8 TOC mg/lit 80-290 150

     یکی از مهمترین چالشهای روز کارخانجات امروزه مسائل زیست محیطی و به خصوص فاضلاب آنها است. فاضلاب کارخانجات صنعتی را می توان به دو بخش بهداشتی - انسانی و صنعتی تقسیم بندی نمود. سازمان حفاظت محیط زیست کشور برای هر دوی این فاضلابها محدودیت هایی را در نظرگرفته است و کارخانجات ملزم به تصفیه فاضلابهای بهداشتی و صنعتی خود و تخلیه پساب آنها طبق این استانداردها هستند.

    شرکت مهندسی لوتوس برای تصفیه فاضلابهای بهداشتی-انسانی کارخانجاتی که تعداد کل کارگران و پرسنل آنها کمتر از 1500 نفر است، استفاده از پکیج های فلزی تصفیه را که به روش لجن فعال با هوادهی گسترده کار می کنند، پیشنهاد می نماید. 

      برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص این پکیج ها به اینجا مراجعه فرمایید. درصورتیکه تعداد کل پرسنل اداری و کارگران کارخانه بیش از 1500 نفر باشد، به منظور کاهش هزینه ها می توان بجای پکیج های فلزی از تصفیه خانه های بتنی فاضلاب بهداشتی استفاده نمود.

 

حجم فاضلاب

     حجم فاضلاب بهداشتی-انسانی کارخانجات بستگی مستقیمی به تعداد کارگران و پرسنل آنها و شیفتهای کاری دارد. در در کارخانجات معمولا برای تعیین حجم فاضلاب بهداشتی-انسانی تعداد پرسنل یا کارگران را در مقدار سرانه تولید فاضلاب آنها ضرب می نمایند. در جدول مقابل سرانه تولید فاضلاب در کارخانجات آمده است.  

     بطور مثال اگر کارخانه ای دارای دو شیفت کاری 8 ساعته باشد که در شیف اول 130 نفرکارگر و 45 نفر کارمنداداری و در شیفت دوم 30 نفر کارگر و 5 نفر کارمنداداری و نگهبان مشغول فعالیت باشند. حجم فاضلاب تولیدی کارخانه بصورت زیر محاسبه می شود. در این مثال فرض می شود که در شیفت اول 50 نفر و در شیفت دوم 15 نفر از کارگران از دوش  استفاده نمایند.

=  حجم فاضلاب روزانه

 =(130-50)*60+(50*120)+(45*50)+(30-15)*60+(15*120)+(5*50)

16000 لیتر=

کیفیت فاضلاب

     مواد خارجی که طی فعالیت های انسانی وارد آب می شود،  تعیین کننده کیفیت فاضلاب بهداشتی هستند. از آنجا که ماهیت فعالیت های بهداشتی-انسانی نه تنها در کشور ما بلکه در دیگر کشورهای جهان نیز تقریباً ثابت است لذا نوع مواد خارجی آلاینده ای که وارد آب مصرفی می شوند در محدوده مشخصی قرار دارند.
     اما چون حجم مصرفی آب در این فعالیت ها بسته به سطح فرهنگ استفاده از آب و امکانات بهداشتی متفاوت است، غلظت موادآلاینده در فاضلاب در کارخانجات مختلف تغییر می کند. به عبارت دیگر هرچه مصرف آب بیشتر باشد غلظت آلاینده ها در فاضلاب کمتر خواهد بود. در جدول مقابل آنالیز نمونه‌وار كيفيت فاضلاب‌هاي بهداشتي در كشور ما آمده است.

 

فرآیند تصفیه

بخش عمده اي از آلاينده هاي فاضلاب‌هاي بهداشتي را موادآلي تشكيل مي‌دهند كه توسط ميكروارگانيسم ها قابل تجزيه مي باشند. بطوركلي تجربيات عملي و دانش تصفيه نشان داده است كه وقتی نسبت BOD5 به COD  بيش از 0/5 باشد، استفاده از روشهاي بيولوژيكي تصفية فاضلاب با توجه به كارايي بالاي آنها اولويت دارد. اين درحالي است كه اين نسبت در فاضلاب‌هاي بهداشتي در محدودة 0/70 – 0/65 قراردارد كه نشان از قابليت بسيارخوب آنها براي تصفية بيولوژيكي است. چون غلظت BOD5 فاضلاب های بهداشتی کمتر از 1000 میلیگرم در لیتر است، استفاده از فرآیندهای بی هوازی که در غلظت های بالا کارایی دارند، تأثیر قابل توجهی در فرآیند  تصفیه نداشته و بهتر است که برای دستیابی به یک سیستم تصفیه کارا و کم هزینه  از فرآیندهای هوازی بیولوژیکی برای تصفیه این نوع فاضلاب ها استفاده نمود.
از آنجائیکه بخشی از مواد آلاینده فاضلاب بصورت معلق بوده و قابلیت ته نشینی دارند، لذا به منظور کاهش بار وارده بر سیستم هوازی بهتر است که از یک سپتیک تانک قبل از واحد هوازی استفاده نمود. بدین ترتیب بخش عمده ای از ذرات معلق طی فرآیند ته نشینی و شناوری بصورت فیزیکی و با هزینه کمتر و سهولت بیشتر از فاضلاب جدا می شوند. به علاوه وجود شرایط مناسب برای رشد برخی باکتری ها و میکروارگانیسم ها در لجن تجمع یافته و ته نشین شده در سپتیک تانک، باعث انجام برخی فرآیندهای بیولوژیکی در تصفیه فاضلاب شده بطوریکه راندمان سپتیک تانک در تصفیه فاضلاب های بهداشتی معمولاً به 30-10 درصد می رسد. معمولاً از مخزن دوم سپتیک تانک نیز برای پمپاژ فاضلاب به مخزن هوادهی سیستم تصفیه بیولوژیکی استفاده می شود.
چون باکتری ها و میکروارگانیسم ها مهمترین عوامل در تصفیه این نوع فاضلاب هستند، لذا همواره بخشی از آنها از واحد ته نشینی ثانویه خارج شده و همراه با پساب از سیستم بیرون می روند. به منظور جلوگیری از بروز هرگونه مشکل ناشی از آنها در اغلب موارد از یک سیستم گندزدایی (ضدعفونی) برای حذف آنها استفاده می شود.

    برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص فرآیند تصفیه فاضلاب بهداشتی به اینجا مراجعه فرمایید.